تبلیغات
اعجاز قرآن - اعجاز بیانی قرآن

**** بــــــــه وبــــــــلاگ اعــــــــجاز قــــــــرآن خــــــوش آمـــــــدیــــــد****
تماس با مدیر

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی: 
                 
کتابخانه دیجیتال قرآنی

درباره ما
هدف این وبلاگ آشنایی دوستان با قرآن كریم فضائل، آثار و فوائد دنیایى و آخرتى است. و عبادت برتر، برخوردارى از ثواب فرشتگان و پیامبران، هم‌نشینى با فرشتگان، پیمودن درجات كمال و ترقى در بهشت، درمان بیمارى‌هاى روحى، رفع غم و اندوه، روشنایى دیدگان، مونس تنهایى، عمر با بركت و استجابت دعا است. ان شاء الله که بتوانیم گامی کوچکی در راستای این هدف بلند برداریم
نویسندگان
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
» گالری

برای دیدن گالری کلیک کنید
آماروبلاگ
» کل بازدید :
» بازدید امروز :
» بازدید دیروز :
» بازدید این ماه :
» بازدید ماه قبل :
» تعداد نویسندگان :
» تعداد کل پست ها :
» آخرین بازدید :
» آخرین بروز رسانی :
پیوندهای ویژه

قافله السابقون
قرآن آنلاین بسیار نفیس
قرآن خطی طرح کتابت
تالار گفتمان وب سایت ختم قرآن مجید
وب سایت ختم صلوات

شمیم طوبی (ایستگاه آخر)
وب سایت ظهور 
ضریح
فرشتگان

وبلاگ اعجاز قرآن
ختم صلوات
ختم صلوات
تدبر در آیات نور |مطلب تصادفی سوره ای از قرآن سفرمجازی به اماکن مذهبی شریفه ای از نور پخش مستقیم اماکن مذهبی دانشنامه مهدویت حدیث روز
+ نوشته شده توسط هادی آقابیگی در سه شنبه 31 اردیبهشت 1392 و ساعت 09:19 ب.ظ | نظرات()

اعجاز بیانى قرآن

اعجاز بیانى بیش‏تر به جنبه‏هاى لفظى و عبارات به كار رفته و ظرافت‏ها ونكته‏هاى بلاغى نظر دارد، گر چه در این نكته‏ها و ظرافت‏ها در معنا و محتوا نقش‏اصلى را ایفا مى‏كند.

اعجاز بیانى قرآن را مى‏توان در پنج‏بخش خلاصه نمود:

الف - گزینش كلمات

انتخاب كلمات و واژه‏هاى به كار رفته در جملات و عبارت‏هاى قرآنى كاملا حساب شده است. به گونه‏اى كه اگر كلمه‏اى را از جاى خود برداشته، خواسته باشیم‏كلمه دیگرى را جاى گزین آن كنیم كه تمامى ویژگى‏هاى موضع كلمه اصل را ایفا كند، یافت نخواهد شد، زیرا گزینش واژه‏هاى قرآنى به گونه‏اى انجام شده كه اولا، تناسب آواى حروف كلمات هم ردیف آن رعایت گردیده، آخرین حرف از هر كلمه پیشین با اولین حرف از كلمه پسین هم آوا و هم آهنگ شده است، تا بدین سبب‏تلاوت قرآن روان و آسان صورت گیرد. ثانیا، تناسب معنوى كلمات با یك دیگر رعایت شده تا از لحاظ مفهومى نیز بافت منسجمى به وجود آید. به علاوه، مساله‏فصاحت كلمات طبق شرایطى كه در علم «معانى بیان» قید كرده‏اند كاملا لحاظشده است. كه این رعایت‏هاى سه گانه با ملاحظه و دقت در ویژگى‏هاى هر كلمه انجام گرفته است. در مجموع هر یك از واژه‏ها در جاى گاه مخصوص خود به گونه‏اى‏قرار گرفته است كه قابل تغییر و تبدیل نخواهد بود

 ابن عطیه در این باره گوید: «و كتاب الله سبحانه لو نزعت منه لفظة ثم ادیر بهالسان العرب على لفظة فی ان یوجد احسن منها لم توجد (1)، هر گاه واژه‏اى از قرآن رااز جاى خود برداشته و تمامى زبان عرب را گردیده تا واژه‏اى مناسب‏تر پیدا شود، یافت نمى‏شود». ابو سلیمان بستى گوید: «اعلم ان عمود هذه البلاغة التی تجمع له‏هذه الصفات، هو وضع كل نوع من الالفاظ التی تشتمل علیها فصول الكلام، موضعه‏الاخص الاشكل به، الذی اذا ابدل مكانه غیره جاء منه اما تبدل المعنى الذی یكون‏منه فساد الكلام، و اما ذهاب الرونق الذی یكون معه سقوط البلاغة... (2)، بدان كه پایه‏اصلى بلاغت قرآن كه صفات یاد شده را در خود گرد آورده، بر این اساس است كه‏هر نوع لفظى را - كه ویژگى‏هاى یاد شده در آن فراهم است - درست‏به جاى خودبه كار برده كه مخصوص به آن و متناسب با آن بوده است‏به گونه‏اى كه اگر به جاى آن، كلمه دیگرى را به كار برند، یا معنا به كلى تغییر مى‏كند و موجب تباهى مقصودمى‏گردد، یا آن كه رونق و جلوه خود را از دست مى‏دهد و از درجه بلاغت مطلوب‏ساقط مى‏گردد». شیخ عبد القاهر جرجانى گوید: «فلم یجدوا فی الجمیع كلمة ینبوبها مكانها، و لفظة ینكر شانها او یرى ان غیرها اصلح هناك او اشبه او احرى اواخلق، بل وجدوا اتساقا بهر العقول و اعجز الجمهور (3)، ادباء و بلغاء از دقت در چینش و گزینش كلمات قرآنى، كاملا فریفته و مجذوب گردیدند، زیرا هرگز كلمه‏اى را نیافتند كه متناسب جاى خود نباشد، یا واژه‏اى را كه در جایى بى‏گانه قرار گرفته باشد، یا كلمه دیگرى شایسته‏تر یا مناسب‏تر یا سزاوارتر باشد. بلكه آن را باچنان انسجام و دقت نظمى یافتند كه مایه حیرت صاحب خردان و عجز همگان‏گردیده است».

این گونه تصریحات از بزرگان ادب و بلاغت، كه گزینش و چینش كلمات قرآن رادر حد اعجاز ستوده‏اند، فراوان است. البته این دقت در انتخاب و گزینش كلمات، به دو شرط اصلى بستگى دارد كه وجود آن‏ها در افراد عادى - عادتا - غیر ممكن‏است: اول، احاطه كامل بر ویژگى‏هاى لغت‏به طور گسترده و فراگیر، كه ویژگى هر كلمه بخصوصى را در سر تا سر لغت‏بداند و بتواند به درستى در جاى مناسب خودبه كار برد. شرط دوم، حضور ذهنى بالفعل، تا در موقع كار برد واژه‏ها، آن كلمات مدنظر او باشند و در گزینش الفاظ دچار حیرت و سردرگمى نگردد، حصول این دوشرط در افراد معمولى غیر ممكن به نظر مى‏رسد.

ابو سلیمان بستى در این زمینه به خوبى سخن گفته و مساله گزینش الفاظ را دررساله خود به طور گسترده مطرح ساخته است. گوید: «دانش بشر، امكان احاطه به‏تمامى ویژگى‏هاى لغت را ندارد، علاوه كه حضور ذهنى چیزى نیست كه همیشه‏رفیق با وفاى انسان باشد». در این باره مثال‏هاى چندى مى‏آورد از جمله از «نضر بن‏شمیل»  - یكى از ادباى بزرگ عرب - نقل مى‏كند كه در مجلس «مامون - خلیفه‏عباسى» حضور یافت، مامون به او گفت: «اجلس، بنشین» نضر گفت: اى‏امیر مؤمنان! من نلمیده‏ام تا جلوس نمایم «ما انا بمضطجع فاجلس». مامون پرسید چگونه است؟ گفت: به كسى كه ایستاده است مى‏گویند «اقعد» و به كسى كه لمیده‏است مى‏گویند «اجلس». زیرا «قعود» در مقابل «قیام» است و «جلوس» در مقابل «اضطجاع». مامون از این اشتباه و نا آگاهى خود خجل شد و دستور جایزه داد (4).

معروف‏ترین شاهد مثال در این زمینه آیه قصاص است: و لكم فی القصاص حیاة یا اولی الالباب لعلكم تتقون (5)، در اجراى قانون قصاص، تضمین حیات شده است، اى‏صاحب خردان، باشد كه [در رفتار خود] پروا را پیشه خود كنید».

عرب را عادت بر این بود كه براى سهولت در حفظ قوانین مدنى و اجتماعى وكیفرى خود، آن‏ها را در قالب جمله‏هاى كوتاه و ظریف و ادبى در مى‏آوردند، زیرادر آن زمان كتابت و تدوین در میان آنان رایج نبود، آن چه داشتند در سینه‏ها نگاه‏مى‏داشتند. از این‏رو براى تدوین قوانین و بهتر محفوظ ماندن، از شیوه‏هاى ادبى‏كمك مى‏گرفتند و ادبا و فصحاى عرب در كنار قانون دانان و حكمایشان گردمى‏آمدند.

براى تنظیم قانون قصاص از فصحاى برجسته خود كمك گرفته تا كوتاه‏ترین و شیواترین جمله را بسازند و پس از كنكاش و نشست و برخواست‏ها بر تنظیم‏عبارت «القتل انفى للقتل» اتفاق نظر دادند. یعنى كشتن قاتل بهترین باز دارنده است‏از ارتكاب جنایت قتل. ولى در این انتخاب از چند نكته غفلت ورزیدند. اول، آن كه‏هیچ چیزى خود را نفى نمى‏كند و از لحاظ ادبى اشتباه بزرگى مرتكب شدند كه قتل‏را نافى قتل شمردند، زیرا قتل نافى را در عبارت یاد شده مطلق آورده‏اند، درصورتى كه قتل اگر به عنوان قصاص انجام شود نافى قتل خواهد بود. عرب از این‏نكته غفلت ورزید با آن كه خود واضع واژه «قصاص» كه به همین معنا است‏بود.

ولى قرآن از این نكته دقیق غفلت نورزید و درست واژه مناسب را در جاى خودبه كار برد.

دوم، آن كه در مقابله قصاص با حیات در آیه، فن «طباق» به كار رفته، كه جمع بین‏ضدین و ائتلاف میان متنافرین است، زیرا قصاص - كه نوعى قتل به شمار مى‏رودضد حیات است، كه در آیه موجب و خواهان حیات به شمار آمده است!

سوم، در عبارت یاد شده، «افعل التفضیل» به كار رفته، كه از نظر ادبى دچارمشكل حذف «مفضل علیه» گردیده و موجب ابهام شده است، زیرا معلوم نیست كه‏قتل از چه چیزى باز دارنده‏تر مى‏باشد (6). در صورتى كه در آیه این مشكل وجود ندارد، صرفا مانت‏حیات را در قصاص به عهده گرفته است.

چهارم، از نظر ادبى، آیه قرآن جنبه ایجابى دارد و عبارت یاد شده جنبه نفى، حال آن كه در سخن سنجى عبارت اثباتى برتر از عبارت سلبى است، به ویژه درتدوین مواد قانونى و احكام.

پنجم، آن كه در به كار بردن لفظ «قصاص» جنبه عدالت قانونى تداعى مى‏شود كه‏این قانون از منشا عدالت‏برخاسته است، در صورتى كه به كار بردن لفظ قتل درعبارت یاد شده آن هم ابتدا و بى‏سابقه، فاقد این خاصیت است. علاوه كه لفظ قتل‏ابتدا حالت تنفر و انزجار دارد، بر خلاف به كار بردن لفظ قصاص كه حالت عدالت‏خواهى و انبساط خاطر و تشفى را ایجاب مى‏كند.

جلال الدین سیوطى تا بیست وجه در ترجیح آیه بر عبارت یاد شده بر شمرده، و زمخشرى عبارت یاد شده را به شدت نكوهش كرده و از غفلت عرب در ساختن‏یك چنین جمله پر اشكال تعجب كرده است، همان گونه كه خود عرب در موقع نزول‏آیه قصاص و پى بردن به اشتباهات خود در ساختن جمله‏اى در همین معنا و این كه‏قرآن هرگز غفلت نورزیده، در شگفت‏شدند و خاضعانه اعتراف نمودند كه «ما هذاكلام البشر و انما هو كلام الله عز و جل، هرگز به سخن بشر نمى‏ماند و جز سخن خدا نخواهد بود» چنان كه پیش از این گذشت. نمونه‏هایى از این قبیل بسیارند كه به‏برخى از آن‏ها در «التمهید» اشاره شده است (7).

ادامه دارد






دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 07:58 ق.ظ
Greetings from California! I'm bored at work so I decided to browse your website on my iphone during lunch break.
I really like the information you present here and can't wait
to take a look when I get home. I'm amazed at how quick your blog loaded on my
phone .. I'm not even using WIFI, just 3G .. Anyways, good blog!
یکشنبه 12 خرداد 1392 04:10 ب.ظ
به روزم.
خوش حال میشم سربزنید.
یاعلی..
چهارشنبه 1 خرداد 1392 03:18 ب.ظ
سلام
وبلاگ خوبی دارید.خسته نباشید.ممنون از حضورتون.لینک شدید
یاعلی
چهارشنبه 1 خرداد 1392 12:42 ب.ظ
سلام من لینکتون کردم ولی میرم تو وب نمیدونم چه مشکلی پیدا شده لینک نیستید.

ببخشید ولی درست میشه. ممنون که سرزدین.

یازهرا . . .
چهارشنبه 1 خرداد 1392 12:42 ب.ظ
سلام من لینکتون کردم ولی میرم تو وب نمیدونم چه مشکلی پیدا شده لینک نیستید.

ببخشید ولی درست میشه. ممنون که سرزدین.

یازهرا . . .
چهارشنبه 1 خرداد 1392 10:04 ق.ظ
خیلی جالب بود...
ممنون از اینکه سر زدید.با افتخار لینکتون کردم...مایل بودید لینکم کنید...یا حق
چهارشنبه 1 خرداد 1392 09:48 ق.ظ
سلام
نظر لطفش شماست دوست
وبلاگ شما هم علیه
شما در وبلاکگ من لینک شدید
لطفا ما روهم توی وبتون لینک کنید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
منوی اصلی
آرشیو مطالب
موضوعات مطالب
ابر برچسب‌ها
نظرسنجی
بیشتر علاقه مند به طرح کدام مباحث در وبلاگ اعجاز قرآن می باشید؟






نقشه وبلاگها
پایگاه اعجاز قرآن
لوگو جشنواره ها

پایگاه اعجاز قرآن
انجمن های قرآنی

رمزینه وبلاگ
رمزینه

My QR-Code

اعجاز قرآن
درباره قرآن

"اَعلى"بسم الله الحمن الرحیم.سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى (۱)الَّذِی خَلَقَ فَسَوَّى (۲)وَالَّذِی قَدَّرَ فَهَدَى (۳)وَالَّذِی أَخْرَجَ الْمَرْعَى (۴)فَجَعَلَهُ غُثَاء أَحْوَى (۵)سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَى (۶)إِلَّا مَا شَاء اللَّهُ إِنَّهُ یَعْلَمُ الْجَهْرَ وَمَا یَخْفَى (۷)وَنُیَسِّرُکَ لِلْیُسْرَى (۸)فَذَکِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّکْرَى (۹)سَیَذَّکَّرُ مَن یَخْشَى (۱۰)وَیَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى (۱۱)الَّذِی یَصْلَى النَّارَ الْکُبْرَى (۱۲)ثُمَّ لَا یَمُوتُ فِیهَا وَلَا یَحْیَى (۱۳)قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَکَّى (۱۴)وَذَکَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى (۱۵)بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیَاهَ الدُّنْیَا (۱۶)وَالْآخِرَهُ خَیْرٌ وَأَبْقَى (۱۷)إِنَّ هَذَا لَفِی الصُّحُفِ الْأُولَى (۱۸)صُحُفِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى (۱۹)

دانلود نرم افزار
قرآن برای اندروید

طرح نهضت ملی حفظ قرآن کریم ( نور )
دارالقرآن قرآن كریم
خانواده ختم قرآن كریم
خبرگزاری پانا
ستاداقامه نماز
اوقات شرعی
نهج البلاغه
شبكه سیمای قرآن